نوشته‌ها

انبار کردن محصولات بسته‌بندی شده و مدت نگهداری زعفران

پس از درجه‌بندی و بسته‌بندی به انبار محصول حمل و در آنجا نگهداری می‌شود.شرایط فنی و ساختمانی این انبار باید مطابق آنچه قبلاً بر اساس استاندارد ملی ۵۰۹۷ تشریح شد باشد. جهت نگهدای زعفران بسته‌بندی شده در انبار بایستی از پالت یا قفسه‌های فلزی استفاده نمود (ا.م ۵۰۹۷، ۱۳۷۸).

مطالعه اثرات طول دوره نگهداری زعفران بر کیفیت این محصول دارای اهمیت است. در پژوهشی کلاله‌های زعفران بر روی الک توسط هیتر الکتریکی در دمای C°۵۵ به مدت ۴۵ دقیقه (روش اسپانیایی) خشک شدند و پس از بسته‌بندی در پوشش‌های پلی‌اتیلنی، در دمای ۲۰ تا C°۲۵ نگهداری و به‌طور ماهیانه مورد بررسی کیفی قرار گرفتند .

نتایج نشان داد که محتوای رطوبت، عصاره آبی، کروسین، پیکروکروسین و همچنین کلیه ویژگی‌های میکروبی زعفران در طول دوره نگهداری کاهش یافته اما سافرانال، روند افزایشی از خود نشان داد. افزون بر این، بیشترین میزان تغییرات در خصوصیات بررسی شده، پس از گذشت هشت ماه (در مرداد ماه) از زمان برداشت (آذرماه) رخ داد و پس از آن مدت، اختلاف معنی‌داری در میزان تغییرات مشاهده نشد (سالاری و همکاران، ۱۳۸۹). در پژوهشی میزان ترکیب کروسین در نمونه‌هایی که به مدت ۲۰ ماه در شرایط نور، تاریکی و یخچال نگهداری شده بودند به ترتیب ۰۳۲/۰، ۰٫۰۳۸ و ۰٫۰۲۸ درصد محاسبه شد.

بر این اساس بهترین شرایط نگهداری کلاله زعفران جهت حفظ بیشتر ترکیب کروسین، محیط تاریک می‌باشد (جایمند و همکاران، ۱۳۸۶). در آزمایش مشابه دیگری مقدار ترکیب کروسین در نمونه‌های زعفران نگهداری شده در نور، تاریکی و یخچال صفر درجه پس از ۲۰ ماه در شهرستان کرج به ترتیب ۰٫۰۲۹، ۰٫۰۴۱ و ۰٫۰۳۰ درصد و در شهرستان خمین به ترتیب ۰۳۰/۰، ۰٫۰۳۰ و ۰٫۰۲۸ درصد گزارش شد و در مجموع، بهترین شرایط برای نگهداری زعفران، محیط تاریک توصیه گردید (جایمند و همکاران، ۱۳۸۹).

در پژوهشی مقدار ترکیبات موجود در کلاله زعفران محصول اسپانیا در سه دوره زمانی ذخیره‌سازی شامل زیر یک سال (برای ۵۰ نمونه)، ۳ تا ۴ سال (برای ۱۳ نمونه) و ۸ تا ۹ سال (برای ۱۰ نمونه) مورد بررسی قرار گرفت .

نتایج نشان داد که زعفران ذخیره شده به مدت کمتر از یکسال دارای مقادیر بالاتری از توصیف‌گرهای زعفرانی، گل و ادویه بود، در حالی که

مقادیر متوسط (برحسب درصد در وزن کل درصد محتوای مواد فرار) هشت ترکیب فرار ابتدایی کشف شده در زعفران در زمان‌های مختلف انبارداری محصول (ماگی و همکاران، ۲۰۱۰).

مقادیر متوسط (برحسب درصد در وزن کل درصد محتوای مواد فرار) ترکیبات فرار فرعی پیدا شده در زعفران در زمان‌های مختلف انبارداری محصول (ماگی و همکاران، ۲۰۱۰)

زعفران‌هایی که به مدت بیشتری نگهداری شده بودند دارای ترکیبات فرار گیاهی، قندی و مرکباتی بودند(ماگی و همکاران، ۲۰۱۰).

 


بهدانی، م.ع.، فلاحی، ح.ر. ۱۳۹۴. زعفران دانش فنی مبتنی بر رهیافت های پژوهشی. انتشارات دانشگاه بیرجند.

روش بسته‌بندی زعفران (۱)

روش بسته‌بندی زعفران(۱)

ویژگی مواد اولیه

انواع زعفران مورد استفاده جهت بسته‌بندی در کارگاه باید پس از انجام عملیات درجه‌بندی و بسته‌بندی کیفیت آن به گونه‌ای باشد که فرآورده نهایی با استاندارد ملی ایران ۱-۲۵۹ مطابقت داشته باشد. ظروف مورد استفاده برای بسته‌بندی باید مطابق استاندارد ملی ایران به شماره ۱-۲۵۹ بوده و جنس بسته‌های مورد استفاده دارای مشخصات لازم بسته‌بندی مواد غذایی بوده و هیچگونه اثر سوء روی ماده محتوی نداشته باشد. ظروف بسته‌بندی زعفران نباید از جنس‌های نایلون، پلی‌اورتان، مقوای تراشه‌ای و کاغذهای محلول در آب باشد (ا.م ۵۰۹۷، ۱۳۷۸).

 

تحویل زعفران

زعفران پس از طی مراحل برداشت و فرآوری مطابق استاندارد ملی آئین کار برداشت و فرآوری زعفران به کارگاه‌های بسته‌بندی تحویل می‌گردد. زعفران باید قبل از تحویل مورد بازرسی قرار گیرد، درصورتی‌که آلودگی‌هایی از قبیل حشرات، کنه‌ها و قارچ‌ها داشته باشد به روش‌های مناسب فیزیکی و شیمیایی به رفع آن‌ها اقدام گردد. زعفران از نظر تقلبات مختلف خصوصاً رنگ مصنوعی مورد بازرسی و آزمون قرار گیرد و در صورت وجود رنگ از پذیرفتن آن خودداری گردد. زعفران باید در گنجایه‌های مناسب به گونه‌ای حمل شود که صدمات مکانیکی به حداقل برسد. اگر رطوبت زعفران در زمان تحویل بیشتر از حد تعیین شده در استاندارد ملی ایران به شماره ۱-۲۵۹ بود، باید قبل از انبار کردن به روش‌های مناسب خشک گردد (ا.م ۵۰۹۷، ۱۳۷۸).

 

انبار کردن زعفران

زعفران باید در انبارهایی با ویژگی‌های خاص که قبلاً به آن اشاره شد، نگهداری شود. زعفران باید با رعایت اصول صحیح و آئین کار روش‌های انبار کردن و انبارداری مواد کشاورزی خوراکی خشک (طبق استاندارد ملی ایران به شماره ۴۰۱۳) در انبار چیده و نگهداری شود. باید از گذاشتن زعفران مستقیماً روی کف انبار خودداری کرد. داخل هر گنجایه کارت مشخصات (تاریخ ورود به انبار، تاریخ تولید، منطقه، نام صاحب کالا و غیره) گذاشته شود (ا.م ۵۰۹۷، ۱۳۷۸).

 

حمل زعفران از انبار به کارگاه

در موقع حمل زعفران از انبار به کار گاه، باید تا حد امکان از وسایل مناسب حمل استفاده شود تا بسته‌های حاوی این مواد پاره یا شکسته نشده و موجب هدر رفتن زعفران و یا آلوده شدن آن‌ها نگردد. ضمناً حمل باید با سرعت انجام شود و از ماندن بسته‌های زعفران در معرض هوا، گرد و خاک، آفتاب و غیره جلوگیری شود (ا.م ۵۰۹۷، ۱۳۷۸).

 

بازبینی قبل از فرآیند

زعفران را باید قبل از هرگونه فرآیند بر روی سطح تمیزی گسترده و مورد بازبینی قرار داد و در صورت مشاهده هرگونه آلودگی و وجود مواد خارجی نسبت به جداسازی آن اقدام نمود. درصورتی‌که زعفران دارای سنگ، کلوخ، مواد خارجی، کپک زده و کرم زده باشد، باید آن‌ها را با وسایل مناسب مانند الکل و پنس جدا و تفکیک نمود (ا.م ۵۰۹۷، ۱۳۷۸).

 


بهدانی، م.ع.، فلاحی، ح.ر. ۱۳۹۴. زعفران دانش فنی مبتنی بر رهیافت های پژوهشی. انتشارات دانشگاه بیرجند.