روش نمونه‌برداری زعفران

مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران در قالب استاندارد شماره ۳۶۵۹ روش نمونه‌برداری از زعفران بسته‌بندی شده بر اساس استاندارد شماره ۲۵۹ (ویژگی‌ها و روش‌های آزمون زعفران) را ارائه کرده است. قبل از تشریح روش نمونه‌برداری لازم است با عنوان نمونه و معنای آن آشنا شویم.

(الف) نمونه نخستین: عبارتست از مقدار کالایی که با استفاده از جدول شماره ۱ استاندارد ملی شماره ۳۶۵۹ به صورت یک بسته کامل و یا بخشی از محتویات یک بسته برداشته می‌شود،

(ب) نمونه کلی و معرف: عبارتست از نمونه به دست آمده از آمیختن کامل تمام نمونه‌های نخستین برداشته شده از یک بهر (تمام یا قسمتی از بار که از نظر بسته‌بندی و ویژگی‌ها یکسان باشد)

(ج) نمونه آزمایشگاهی مقدار معینی از نمونه کلی و معرف است که برای آزمایشگاه فرستاده می‌شود. هنگام نمونه‌برداری، آماده کردن، نگهداری و جابجایی نمونه‌ها باید دستورالعمل‌های زیر رعایت شود (ا.م ۳۶۵۶، ۱۳۷۴): (۱) نمونه‌برداری باید توسط افراد مجرب انجام پذیرد، (۲) کلیه عملیات روی نمونه‌ها (مانند مخلوط کردن نمونه‌های نخستین برای تهیه نمونه کلی و پر کردن نمونه در بسته) باید با دقتی انجام گیرد که از هر گونه تغییر مشخصات زعفران اجتناب گردد، (۳) وسیله نمونه‌برداری و گنجایه نمونه باید خشک و تمیز باشد، (۴) گنجایه‌های نمونه باید دهان گشاد و دارای درب مناسب و غیرقابل نفوذ باشد و جنس آن از استحکام کافی برخوردار بوده به نحوی که در حین ترابری باعث خرد و فشرده شدن نمونه نگردد، (۵) گنجایه‌های پر شده از نمونه را باید در برابر عواملی مانند باران، گرد و خاک، رطوبت و تابش نور خورشید محفوظ نگهداری کرد و (۶) گنجایش گنجایه‌های زعفران باید به اندازه‌ای باشد که تقریباً از نمونه پر شود (۲۰ گرم) (ا.م ۳۶۵۹، ۱۳۷۴). کمینه جرم نمونه آزمایشگاهی ۲۴ گرم (۱۲۸۲ گرم) برای زعفران رشته‌ای و رشته‌ای بریده و ۱۲ گرم (۲×۶ گرم) برای پودر زعفران، جهت انجام آزمون برای دو تکرار می‌باشد (ا.م ۲-۲۵۹، ۱۳۹۱).

در مبحث آزمون‌های زعفران جرم نمونه مورد نیاز برای هر یک از آزمون‌ها ارائه شده است. وسائل نمونه‌برداری از زعفران شامل انبرک (برای نمونه‌برداری از کلاله، دسته و خامه زعفران)، قیچی (برای بریدن نخ دسته زعفران) و قاشق (برای نمونه‌برداری از گرد زعفران) می‌باشند. برای نمونه‌برداری نخست شمار بسته‌های موجود در بهر یا بار را مشخص کرده آنگاه با استفاده از جدول شماره ۱ از استاندارد ملی شماره ۳۶۵۹ شمار بسته‌هایی را که باید از آن نمونه‌برداری شود تعیین و سپس با استفاده از جدول‌های اعداد تصادفی استاندارد ملی شماره ۲۳۰۵ (روش‌های نمونه گیری تصادفی و چگونگی استفاده از جداول اعداد تصادفی) بسته‌هایی که باید از آن نمونه‌برداری شود را به‌طور تصادفی مشخص کرده، آنگاه از هر بسته مشخص شده برابر رقم ستون سوم جدول شماره ۱ از استاندارد ملی شماره ۳۶۵۹، با تقریب اضافی به عنوان نمونه نخستین نمونه‌برداری می‌شود (ا.م ۳۶۵۹، ۱۳۷۴)


“بهدانی، م.ع.، فلاحی، ح.ر. ۱۳۹۴. زعفران دانش فنی مبتنی بر رهیافت های پژوهشی. انتشارات دانشگاه بیرجند.“

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *